„Przedmiotem profilaktyki może być każdy problem, w odniesieniu do którego odczuwamy potrzebę uprzedzającej interwencji oraz wobec którego można zastosować środki zaradcze". Krzysztof Wojcieszek PODSTAWA PRAWNA: Szkolny Program Profilaktyki Prozdrowotnej został opracowany w oparciu: 1.rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 ze zm.), 2. - rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458 ze zm.). 3. Szkolny Program Wychowawczy. 4. Plany wychowawcze klas. 5. Programy autorskie dla poszczególnych klas oraz ścieżki międzyprzedmiotowe. 6. Rozpoznanie potrzeb wychowawczych i opiekuńczych na podstawie ankiet i wywiadów. .DIAGNOZA Szkoła rozpoznaje potrzeby i zagrożenia uczniów poprzez indywidualne działania wychowawców, nauczycieli, pedagoga, obserwacje, rozmowy z rodzicami , uczniami a także ankiety i analizę efektów zrealizowanych programów autorskich i ścieżek międzyprzedmiotowych. ZAŁOŻENIA Program opiera się na założeniu, że efektywną formą profilaktyki jest praktyczne działanie, promowanie zdrowego stylu życia, dobrego funkcjonowania w sferze fizycznej, psychicznej oraz rozwoju osobowości. Realizacji programu mają służyć działania szkoły, oddziaływania nauczycieli skierowane na osobowość uczniów poprzez dostarczanie im specyficznych informacji i wyposażenie w umiejętności służące polepszaniu jakości życia, kształtowaniu właściwych postaw i relacji oraz radzeniu sobie z problemami życiowymi. ADRESACI PROGRAMU Adresatami Szkolnego Programu Profilaktycznego SP 4 w Chojnowie są: uczniowie klas I - VI, ich rodzice oraz nauczyciele. Program przewidziany jest do realizacji : 1. na lekcjach wychowawczych 2. w ramach lekcji przedmiotowych w klasach 4-6, w ramach kształcenia zintegrowanego - jako rozszerzenie realizowanych programów 3. w ramach ścieżek międzyprzedmiotowych 4. w ramach zajęć pozalekcyjnych i świetlicowych 5. w ramach wyjazdów na tzw. zielone szkoły Kluczową sprawą w realizacji poniższego programu jest to, że realizacja głównych jego założeń odbywa się w trzech niezależnie biegnących frontach jako: - Stałe formy działania, m.in:
· konkursy plastyczne o tematyce szeroko pojętej promocji zdrowia · międzyklasowe konkursy wiedzy prozdrowotnej, ekologicznej,(…) · organizacja kursów na kartę rowerową · prowadzenie gimnastyki korekcyjnej, śródlekcyjnej i ćwiczeń relaksacyjnych - turnieje sportowe - organizacja Dnia Sportu dla wszystkich uczniów szkoły - w ramach kultywowania tradycji organizowanie w klasach uroczystości i imprezy - wyjazdy na kilkudniowe wycieczki - wyjazdy na tzw.: „zielone szkoły" - wyjazdy rekreacyjne i jednodniowe wycieczki poza Chojnów - zajęcia szkolne i pozaszkolne z udziałem przedstawicieli Straży Pożarnej, Policji i innych organizacji dbających o zdrowie i bezpieczeństwo dzieci - akcje charytatywne z wykorzystaniem twórczości dzieci - inscenizacje o tematyce prozdrowotnej i proekologicznej - projekcje filmów - zajęcia integrujące zespół klasowy inne formy objęte KALENDARZEM IMPREZ I UROCZYSTOŚCI SZKOLNYCH B. Programy własne realizowane w wybranych klasach (wg załącznika)
C. Zagadnienia do realizacji indywidualnej w poszczególnych klasach (wg załącznika) PROGRAM ten jest: - dostosowany do potrzeb i problemów uczniów, do ich poziomu wiedzy, umiejętności, wrażliwości, - skierowany do wszystkich uczniów, we wszystkich etapach kształcenia, skoncentrowany na wielu obszarach, - zapewniający ciągłość i systematyczność działań, - uwzględniający współpracę z rodzicami. Osobą kierującą realizacją Programu jest nauczyciel – koordynator powołany przez dyrektora szkoły. Poszczególne elementy programu (np. proponowany przez autora sposób realizacji) mogą ulegać modyfikacji. TERMIN REALIZACJI PROGRAMU Program będzie realizowany w roku szkolnym 2006/2010 CEL GŁÓWNY Planowanie i wdrażanie oddziaływań profilaktycznych na uczniów, ich środowisko w celu przygotowania do zdrowego stylu życia i zminimalizowania negatywnych wpływów środowiska oraz własnych ograniczeń. CELE SZCZEGÓŁOWE Kształtowanie odpowiedzialności za zdrowie swoje i najbliższego otoczenia, jak również wykształcenie zachowań sprzyjających zdrowiu i bezpieczeństwu. Kształtowanie przyjaznego stosunku do zwierząt z zachowaniem ostrożności podczas kontaktowania się z nimi. Zapoznanie się ze sposobami bezpiecznego poruszania się w ruchu drogowym pieszych, rowerzystów i kierowców pojazdów. Poznawanie motywów ochrony przyrody i zasobów środowiska przyrodniczego. Przeciwdziałanie zjawiskom przemocy i agresji w środowisku szkolnym. Przekazywanie zasad poprawnej komunikacji interpersonalnej. Wykształcenie umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych. Podjęcie działań mających na celu ograniczenie absencji. Pomoc psychologiczno – pedagogiczna uczniom mającym trudności w nauce, sprawiającym problemy wychowawcze. Pomoc socjalna uczniom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Prowadzenie edukacji prozdrowotnej wśród uczniów, rodziców i nauczycieli. Kontynuacja współpracy z instytucjami na rzecz profilaktyki (MOPS,Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna, Policja, Straż Pożarna). Zapoznanie z wykazem instytucji, w których można uzyskać pomoc. TREŚCI SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI Szkolny Program Profilaktyczny obejmuje następujące obszary działań: I.Zdrowy styl życia II.Profilaktyka uzależnień III.Bezpieczeństwo i pierwsza pomoc IV. Ochrona środowiska życia V. Przeciwdziałanie agresji i przemocy VI. Przygotowanie do życia w rodzinie, uczestnictwa w grupie VII. Opieka nad uczniami potrzebującymi różnych form wsparcia, przeciwdziałanie absencji METODY I FORMY PRACY W realizacji programu wykorzystuje się różnorodne metody, przede wszystkim aktywne, by umożliwić uczniom aktywne doświadczanie i przeżywanie tego, co jest tematem zajęć. Wprowadzać można różne techniki, dostosowując je do wieku uczniów, zainteresowania tematem, umiejętności radzenia sobie z przedstawionymi problemami i poziomu ich aktywności. Poniżej wymieniono najważniejsze metody i techniki, spośród których prowadzący może wybrać takie, które najlepiej odpowiadają danemu tematowi: krąg uczuć (klasowe powitanie i pożegnanie) rysunek – forma swobodnej ekspresji, umożliwiająca uczniom uzewnętrznianie swoich przeżyć, doświadczeń, emocji, wiedzy o otaczającym świecie; psychodrama – odgrywanie scenek na wybrane tematy tak, by dać możliwość przeżycia sytuacji mogących się wydarzyć w życiu; dyskusja klasowa, rozmowa – wymiana poglądów, dzielenie się doświadczeniami, wspólna praca nad problemem; „burza mózgów", której celem jest stworzenie listy pomysłów na rozwiązanie określonego problemu; krótkie opowiadania – stosowanie tej metody jest szczególnie przydatne przy tematach trudnych, budzących zawstydzenie, polega ona na opowiadaniu o sytuacjach życiowych prawdziwych lub wymyślonych, aby na przykładzie przeżyć bohaterów omówić daną sytuację; gry i zabawy integracyjne jako urozmaicenie prowadzonych zajęć; praca w małych grupach (3-5 osobowych) – efektywna zwłaszcza wtedy gdy temat dotyczy ważnych problemów emocjonalnych i wyjątkowych sytuacji, gdyż uczniom łatwiej wypowiedzieć się wobec mniejszej liczby rozmówców; uzupełnianie zdań („rundki") – ułatwiają samodzielną wypowiedź, gdyż uczeń ma za zadanie dokończyć zdanie zaczęte przez nauczyciela uzewnętrzniając swoją reakcję, uczucia; miniwykład, debata za i przeciw; wywiad; happening; pogadanka, indywidualna rozmowa z uczniem; gazetka szkolna, fotoreportaż, wystawka edukacyjna; spektakl profilaktyczny; prezentacja materiałów i filmów profilaktycznych; degustacja potraw; kramik, kiermasz charytatywny; konkurs, quiz; wycieczka, zajęcia w terenie; realizacja zagadnienia w formie projektu; spotkania z rodzicami – pedagogizacja; spotkania z fachowcami, (pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznej, lekarz…) ŚRODKI DYDAKTYCZNE W zależności od zastosowanych metod. Szczególnie polecane są filmy i wywiady oraz nagrywane w zależności od potrzeb dyskusje, ulotki, karty pracy, spektakle, spotkania z fachowcami, metoda projektów, konkursy i quizy. PLANOWANE EFEKTY Czynny udział uczniów w promocji zdrowego stylu życia oraz działań na rzecz bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Zmniejszenie zagrożenia sięgania przez uczniów po środki uzależniające. Zmniejszenie przypadków zachowań agresywnych,ulegania negatywnym wpływom rówieśników. Uzyskanie poprawnych relacji interpersonalnych:uczeń – uczeń, uczeń – nauczyciel, nauczyciel – rodzic, dziecko – członkowie rodziny, dziecko – rówieśnicy. Zmniejszenie absencji. Udzielenie pomocy psychologiczno – pedagogicznej i materialnej uczniom potrzebującym. Wzbogacenie wiedzy uczniów, rodziców i nauczycieli z zakresu profilaktyki. Korzystanie przez rodziców ze wsparcia profesjonalnych instytucji (PoradniaPsychologiczno – Pedagogiczna, MOPS, Policja). EWALUACJA Cele ewaluacji: Uzyskanie informacji, czy planowany projekt jest wartościowy dla podmiotu działań (jakie są mocne i słabe strony programu). Uzyskanie informacji, czy zakładane cele programu zostały osiągnięte po zakończeniu realizacji i czy forma podjętych działań jest skuteczna. Ewaluacja będzie polegała na analizowaniu całego procesu, który dokonuje się w szkole pod wpływem programu. Przy użyciu odpowiednich metod (tj. obserwacja, badania ankietowe, wywiady) będziemy starali się odpowiedzieć na pytanie, czy stworzony program będzie sprawdzoną metodą działania i czy istnieje związek pomiędzy oddziaływaniem a osiągniętym rezultatem. Oceny tej dokonamy na posiedzeniu Rady Pedagogicznej podsumowującym rok szkolny 2009/2010. Literatura: 1. Narodowy Program Zdrowia 2. Czasopismo „Lider" 5/93, 2/96 – artykuły związane z wychowaniem zdrowotnym w szkołach 3. Woynarowska B. „Jak tworzymy szkołę promującą zdrowie" 4. Kołodziejczyk A., Czemierowska E., Kołodziejczyk T., Spójrz inaczej. Program zajęć wychowawczo-profilaktycznych dla klas 1-3 szkół podstawowych. Skarżysko-Kamienna 1997 5. Kołodziejczyk A., Czemierowska E., Kołodziejczyk T., Spójrz inaczej. Program zajęć wychowawczo- profilaktycznych dla klas 4-6 szkół podstawowych. Skarżysko-Kamienna 1997 6. Williams T. „Szkolne wychowanie zdrowotne w Europie" 7. Zajączkowski K. Pakiet edukacji zdrowotnej „Moje zdrowie" – zeszyty metodyczne 8. Bleja Sosna B. Ścieżki edukacyjne 9. M. Charzyńska - Gula – Środowiskowy program wychowania zdrowotnego – scenariusze zajęć w kl. I-III 10. M. Charzyńska – Gula – Środowiskowy program wychowania zdrowotnego – scenariusze zajęć dla kl. IV-VI Program zatwierdzono: 13.IX 2006r program opracowała mgr Grażyna Kośnik |